Khi những cơn gió heo may khẽ chạm vào triền núi đá vôi, Ninh Bình bước vào một mùa rất riêng đó là mùa lau trắng. Không rực rỡ, không phô trương, lau hiện diện nhẹ nhàng bên sông nước, đường làng và vách núi, như một lớp sương trắng phủ lên bức tranh di sản, khiến cảnh sắc trở nên mềm mại và sâu lắng hơn bao giờ hết.
Cuối thu, đầu đông, khi bầu trời trong xanh, nắng dịu và gió hanh hao, những bông lau vươn cao, phất phơ trong gió. Ở Ninh Bình, lau mọc tự nhiên dọc các tuyến đường dẫn vào Khu du lịch sinh thái Tràng An, Tam Cốc, ven đê sông Hoàng Long, trên hành trình về Chùa Bái Đính hay khu vực Thung Ui. Những vạt lau trải dài hai bên đường, tạo nên khung cảnh yên bình, nên thơ, khiến mỗi bước chân đều chậm lại.
Buổi sớm, khi mặt trời vừa nhô lên sau dãy núi đá vôi, lau trắng ánh lên sắc bạc lấp lánh trong sương mỏng. Đến chiều, dưới nắng nhạt cuối ngày, cả cánh đồng lau như được dát vàng, lay động theo nhịp gió. Không cần chăm bón hay tô điểm, lau cứ thế lớn lên giữa đất trời, trắng xóa một khoảng không gian, mang vẻ đẹp mộc mạc nhưng đầy sức gợi.
Những ngày này, dọc các tuyến đường vào Tràng An hay trên hành trình về Bái Đính, không khó để bắt gặp hình ảnh du khách dừng xe, thong thả tản bộ giữa cánh lau, lưu lại những khoảnh khắc rất đỗi đời thường. Nhiều người tìm đến Ninh Bình không chỉ để tham quan danh thắng, mà còn để “sống chậm” giữa sắc trắng mong manh của mùa lau.
Với du khách trẻ, mùa lau là thời điểm lý tưởng để kết hợp tham quan, chụp ảnh và những buổi picnic nhẹ nhàng. Váy trắng, áo dài truyền thống hay trang phục gam trầm khi đứng giữa lau trắng đều trở nên hài hòa, tạo nên những khung hình giàu chất điện ảnh. Không gian tối giản, ánh sáng dịu và sự chuyển động nhẹ của lau trong gió khiến mỗi bức ảnh mang theo cảm xúc rất riêng.
Đối với những người làm nhiếp ảnh, mùa lau trắng ở Ninh Bình được xem là “chất liệu vàng” cho sáng tác. Lau không rực rỡ nhưng lại rất “ăn” ánh sáng. Chỉ cần một làn gió thoảng, cả cánh lau đã chuyển động như sóng, hòa cùng núi đá vôi, sông nước và bầu trời mùa đông, tạo nên bố cục giàu chiều sâu. Mỗi thời điểm trong ngày, lau lại mang một sắc thái khác, đủ để kể nhiều câu chuyện bằng hình ảnh.
Đi giữa mùa lau, nhịp sống vùng quê Ninh Bình hiện ra chậm rãi và an yên. Xa xa là mái nhà thấp thoáng sau rặng tre, gần hơn là con thuyền lững lờ trên dòng nước Tràng An, tiếng gió xào xạc hòa cùng tiếng chim gọi bầy. Tất cả tạo nên một khoảng lặng hiếm hoi, giúp con người tạm gác lại những lo toan thường nhật.
Nắm bắt vẻ đẹp theo mùa, một số điểm đến và đơn vị lữ hành tại Ninh Bình đã xây dựng các sản phẩm du lịch nhẹ nhàng vào mùa lau, kết hợp đi bộ, đạp xe, chụp ảnh dọc tuyến đường bồ đề, thung lũng lau và thưởng thức ẩm thực địa phương. Đây cũng là hướng đi phù hợp với xu thế du lịch xanh, du lịch chậm đang ngày càng được ưa chuộng.
Mùa lau trắng ở Ninh Bình không kéo dài. Chỉ vài tháng ngắn ngủi, khi mưa xuân lất phất bay, lau sẽ dần tàn, nhường chỗ cho một vòng tuần hoàn mới của đất trời. Nhưng chính sự ngắn ngủi ấy lại khiến mùa lau trở nên đáng nhớ.
Giữa bạt ngàn lau trắng phơ phất trong gió, người ta chợt nhớ về câu chuyện thuở xa xưa của Đinh Tiên Hoàng với tích “cờ lau tập trận” – từ cậu bé chăn trâu nơi đồng nội Hoa Lư đã hun đúc chí lớn, dẹp loạn mười hai sứ quân, thống nhất giang sơn. Lau trắng hôm nay vẫn mềm mại, bình yên, nhưng trong sắc trắng mong manh ấy là chiều sâu lịch sử, là tinh thần quật cường và mạch nguồn hun đúc nên cốt cách con người vùng đất Cố đô.
Rời Ninh Bình vào mùa lau, mỗi bước chân như mang theo một nỗi nhớ rất riêng – nhớ cảnh vật hiền hòa, nhớ con người mến khách, và nhớ cả một miền lau trắng lặng lẽ mà bền bỉ, chảy mãi trong tâm thức.
