Ninh Bình đang kiên định theo đuổi mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, định vị mình như một đô thị di sản thiên niên kỷ – nơi du lịch chất lượng cao, không gian đô thị xanh và hệ giá trị di sản cùng vận hành như những động lực phát triển cốt lõi.
Những kết quả tích cực của ngành du lịch thời gian qua, cùng định hướng trong Quy hoạch tỉnh giai đoạn 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050, cho thấy quyết tâm rõ ràng của tỉnh trong việc đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn. Đây không chỉ là câu chuyện tăng trưởng, mà là lựa chọn con đường phát triển bền vững, gắn bảo tồn di sản với nâng cao chất lượng sống của người dân.

Theo định hướng của Nghị quyết 07-NQ/TU, du lịch Ninh Bình được xác định phát triển theo hướng chất lượng cao – tăng trưởng xanh – bền vững, lấy bảo tồn di sản văn hóa và thiên nhiên làm nền tảng. Du lịch không đứng riêng lẻ, mà gắn chặt với tái cấu trúc kinh tế, hình thành hệ sinh thái dịch vụ hiện đại và thân thiện với môi trường.
Thực tiễn cho thấy, lượng khách nội địa và quốc tế đến Ninh Bình những năm gần đây tăng trưởng ổn định, doanh thu từng bước cải thiện. Tuy nhiên, tỉnh không đặt nặng mục tiêu chạy theo con số. Quan điểm xuyên suốt là không đánh đổi môi trường, cảnh quan và di sản lấy tăng trưởng ngắn hạn. Hiệu quả của du lịch được nhìn nhận ở chiều sâu: bảo vệ tài nguyên, gìn giữ bản sắc và nâng chuẩn chất lượng dịch vụ trong toàn bộ chuỗi giá trị.
Ngành du lịch tỉnh đang từng bước dịch chuyển trọng tâm từ “tăng lượng khách” sang tăng giá trị trên mỗi lượt khách, kéo dài thời gian lưu trú và phát triển các sản phẩm có hàm lượng văn hóa cao, hướng tới phân khúc du lịch chi tiêu lớn.
Một trong những giải pháp đột phá được xác định là phát triển đô thị xanh gắn với bảo tồn di sản. Các dự án đô thị, du lịch và hạ tầng được đặt trong tổng thể bảo vệ cảnh quan, kiểm soát chặt mật độ xây dựng, hạn chế bê-tông hóa, ưu tiên không gian xanh và không gian mở xung quanh các khu di sản.
Cách tiếp cận này không chỉ nhằm tạo diện mạo đô thị hiện đại, mà còn bảo đảm lợi ích lâu dài của cộng đồng dân cư, giữ gìn “khoảng thở” cho di sản trong dòng chảy phát triển. Ninh Bình kiên định quan điểm: đô thị hóa phải đi cùng bảo tồn, phát triển hôm nay không làm tổn hại đến cơ hội của các thế hệ mai sau.
Từ góc nhìn của cộng đồng doanh nghiệp, phát triển du lịch cao cấp đòi hỏi chuẩn mực dịch vụ ngày càng khắt khe. Thị hiếu của du khách quốc tế liên tục thay đổi, yêu cầu sự tinh tế trong phục vụ, tính chuyên nghiệp trong quản trị và am hiểu văn hóa từng thị trường.
Việc cá nhân hóa trải nghiệm, tôn trọng thói quen, chuẩn mực của từng nhóm khách được xem là chìa khóa để nâng cao chất lượng dịch vụ và giữ chân du khách lâu hơn. Đây cũng là hướng đi giúp du lịch Ninh Bình từng bước tiệm cận các điểm đến cao cấp trong khu vực.
Lợi thế lớn nhất của Ninh Bình nằm ở hệ thống di sản văn hóa – thiên nhiên đặc sắc, tiêu biểu là Quần thể danh thắng Tràng An – di sản hỗn hợp văn hóa và thiên nhiên thế giới duy nhất của Việt Nam, cùng Cố đô Hoa Lư, chùa Bái Đính, Tam Cốc – Bích Động và mạng lưới lễ hội, làng nghề truyền thống.
Định hướng phát triển du lịch của tỉnh đặt văn hóa vào vị trí trung tâm. Du lịch không chỉ khai thác cảnh quan, mà còn kể những câu chuyện về lịch sử, con người và bản sắc địa phương bằng chiều sâu tri thức và cảm xúc. Các sản phẩm du lịch trải nghiệm văn hóa, nghệ thuật, ẩm thực, du lịch cộng đồng và ứng dụng công nghệ số trong thuyết minh di sản đang được ưu tiên phát triển, nhằm lan tỏa lợi ích du lịch tới cộng đồng dân cư.
Phấn đấu trở thành trung tâm du lịch hàng đầu của cả nước và khu vực, Ninh Bình lựa chọn con đường du lịch chất lượng cao – đô thị xanh – di sản làm nền tảng. Đây là định hướng xuyên suốt, mang tính dài hạn, không phụ thuộc vào nhiệm kỳ.
Kiến tạo một đô thị di sản phát triển bền vững là hành trình đòi hỏi tầm nhìn chiến lược, sự kiên trì và quyết tâm chính trị cao, cùng sự đồng hành của chính quyền, doanh nghiệp và người dân. Với nền tảng di sản đặc biệt và cách tiếp cận thận trọng nhưng nhất quán, Ninh Bình đang từng bước khẳng định vị thế của mình trong bản đồ du lịch hiện đại – một điểm đến giàu bản sắc, hài hòa giữa bảo tồn và phát triển.